نکات کلیدی در برقراری ارتباط مؤثر با انسان ها!
چطور می توانیم ارتباط بهتری با آدم ها برقرار کنیم؟
ارتباط با دیگران فقط این نیست که بتوانیم خوب حرف بزنیم. خیلی وقت ها چیزی که باعث می شود یک نفر از بودن کنار ما احساس خوبی داشته باشد، نحوه گوش دادن، واکنش نشان دادن، توجه کردن و حتی زبان بدن ماست.
یک ارتباط خوب معمولا جایی شکل می گیرد که دو نفر احساس کنند دیده و شنیده می شوند. قرار نیست همیشه حرف جالبی برای گفتن داشته باشیم یا در هر گفتگویی آدم فوق العاده ای باشیم. کافی است یاد بگیریم چطور با طرف مقابل ارتباط واقعی تری برقرار کنیم.
چند ویژگی مهم ارتباط سالم را می توان این طور خلاصه کرد:
- گوش دادن واقعی
- صحبت کردن شفاف
- توجه به احساسات طرف مقابل
- احترام گذاشتن به تفاوت ها
- استفاده درست از زبان بدن
- پرسیدن سوال های مناسب
- پرهیز از قضاوت عجولانه
چرا گوش دادن می تواند از حرف زدن مهم تر باشد؟
یکی از اشتباهات رایج این است که فکر می کنیم برای ارتباط بهتر باید بیشتر و جذاب تر حرف بزنیم. در حالی که خیلی از آدم ها بیشتر از اینکه دنبال یک سخنران خوب باشند، دنبال کسی هستند که واقعا به حرفشان گوش بدهد.
گوش دادن فعال یعنی وقتی طرف مقابل صحبت می کند، فقط منتظر نباشیم نوبت ما برسد. سعی کنیم بفهمیم چه می گوید، چه حسی دارد و چه چیزی برایش مهم است.
مثلا به جای اینکه وسط صحبت او بگوییم «برای من هم دقیقا همین اتفاق افتاده»، اجازه بدهیم حرفش تمام شود و بعد اگر لازم بود تجربه خودمان را تعریف کنیم.
چگونه با زبان بدن، ارتباط بهتری برقرار کنیم؟
گاهی بدن ما چیزی می گوید که با کلماتمان کاملا متفاوت است. ممکن است بگوییم «دارم گوش می دهم»، اما همزمان به اطراف نگاه کنیم یا مدام با گوشی کار کنیم.
لازم نیست برای داشتن زبان بدن مناسب، حرکات خاص و مصنوعی انجام بدهیم. چند رفتار ساده کافی است:
- هنگام صحبت کردن طرف مقابل، گاهی تماس چشمی داشته باشیم.
- حالت صورت متناسب با موضوع گفتگو باشد.
- بدنمان را بیش از حد از فرد مقابل دور نکنیم.
- وقتی کسی صحبت می کند، با واکنش های طبیعی نشان بدهیم که متوجه حرفش هستیم.
- اگر موضوع جدی است، لبخند بی موقع نزنیم.
البته تماس چشمی هم نباید تبدیل به خیره شدن شود. هدف این است که طرف مقابل احساس کند حضورش برای ما اهمیت دارد.
چطور درست و شفاف صحبت کنیم؟
خیلی از سوء تفاهم ها نه به خاطر بدخواهی، بلکه به خاطر واضح نبودن حرف ها ایجاد می شوند.
مثلا جمله «تو اصلا به من توجه نمی کنی» خیلی کلی است. طرف مقابل احتمالا به جای اینکه متوجه نیاز شما شود، شروع می کند به دفاع از خودش.
اگر همان موضوع را مشخص تر بیان کنیم، احتمال اینکه گفتگو به نتیجه برسد بیشتر می شود:
«وقتی داشتم باهات صحبت می کردم و همزمان با گوشی کار می کردی، احساس کردم حواست به حرفم نیست.»
در این مدل صحبت کردن، به جای حمله به شخصیت فرد، درباره یک رفتار مشخص حرف می زنیم.
برای شفاف تر صحبت کردن، بهتر است:
- موضوع اصلی را مشخص کنیم.
- درباره رفتار مشخص صحبت کنیم.
- احساس خودمان را بیان کنیم.
- خواسته مان را تا جای ممکن واضح بگوییم.
چطور احساسات طرف مقابل را بهتر درک کنیم؟
همدلی یعنی بتوانیم برای چند لحظه شرایط را از زاویه دید طرف مقابل ببینیم. این به معنی تایید همه رفتارهای او نیست.
فرض کنید دوستتان از یک اتفاق کاری ناراحت است. لازم نیست بلافاصله بگویید «ولش کن، ارزش ناراحت شدن نداره». شاید از نظر شما موضوع ساده باشد، اما برای او اهمیت زیادی داشته باشد.
گاهی یک جمله ساده مثل «می فهمم چرا این موضوع ناراحتت کرده» می تواند خیلی بیشتر از یک عالمه نصیحت کمک کننده باشد.
برای همدلی، می توانیم از خودمان بپرسیم:
- اگر من جای او بودم چه احساسی داشتم؟
- الان بیشتر به راه حل نیاز دارد یا به شنیده شدن؟آ
- یا چیزی درباره شرایط او می دانم که ممکن است من از آن بی خبر باشم؟
گاهی گفتن جمله «الان خیلی عصبانی هستم، بهتره کمی آروم بشیم و بعد ادامه بدیم» نشانه ضعف نیست؛ اتفاقا می تواند جلوی خراب شدن یک رابطه را بگیرد.
سخن پایانی
در نهایت، ارتباط خوب بیشتر از اینکه به «حرف های فوق العاده» وابسته باشد، به کیفیت حضور ما در رابطه بستگی دارد. وقتی یاد می گیریم با دقت گوش بدهیم، شفاف صحبت کنیم، احساسات خودمان و دیگران را جدی بگیریم و برای تفاوت ها جا باز کنیم، خیلی از گفتگوهای روزمره ساده تر و انسانی تر می شوند.